Жылдық 9,25% дейін

27.07.2021

ҚР Ұлттық Банкі базалық мөлшерлемені жылдық 9,25% - ға дейін жоғарылатты

Ақша-кредит саясатын қатаңдату инфляциялық шиыршықты тарқату тәуекелдерін болдырмау және инфляцияны 2022 жылы 4-6% нысаналы дәлізге қайтару қажеттігінен туындады.



Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ақша-кредит саясаты жөніндегі комитеті базалық ставканы +/– 1,00 пайыздық тармақ (п.т.) пайыздық дәлізімен жылдық 9,25% деңгейінде белгілеу туралы шешім қабылдады, деп хабарлайды Ұлттық банктің баспасөз қызметі.

 

Өтімділікті ұсыну бойынша тұрақты қол жеткізу операциялары бойынша ставка 10,25% – ды, ал өтімділікті алу бойынша тұрақты қол жеткізу операциялары бойынша-8,25% - ды құрайды.

"Ақша-кредит саясатының салмақты қатаюы инфляциялық шиыршықты тарқату тәуекелдерін болдырмау және инфляцияны 2022 жылы 4-6% нысаналы дәлізге қайтару қажеттілігінен туындады", — деп түсіндірді ҚР ҰБ.

 

Шешім ұсыныс тарапынан инфляцияның іске асырылған тәуекелдерімен және сұраныс тарапынан экономикадағы тұрақты проинфляциялық қысыммен түсіндіріледі. Инфляция болжамдардан жоғары қалыптасады, ал бағаның одан әрі өсуі бойынша күтулер жоғары және бекітілмеген болып қалады. Айтарлықтай фискалдық импульс кезінде экономикалық өсу мен тұтынушылық белсенділік серпінінің жылдам қалпына келуі проинфляциялық үрдісті қалыптастырады.

 

"Бұл ретте әлемдегі, атап айтқанда, Қазақстандағы тұрақсыз эпидемиологиялық жағдайдың іскерлік белсенділікті қалпына келтіруге әсері ескерілді. Ставканың артуы теңгелік активтердің тартымдылығын қолдайды, бұл жағымсыз тепе — теңдікті болдырмайтын күтулерді қалыптастыру мақсатында валюта және ақша нарықтарындағы баға белгілеудің тиімділігін арттырады", - делінген хабарламада.

 

Сонымен қатар азық — түлік бағасының өсуінің жалпы әлемдік үрдісі аясында азық-түлік тауарларының жекелеген топтарына бағаның өсуі, жеткізу тізбегіндегі іркілістер, шикізат пен материалдар бағасының өсуі кезінде өндірушілер бағасының өсуі және реттелетін бағалардың өсуінің сақталып отырған әлеуеті сияқты елеулі факторлар ұсыныс жағына шоғырланған.

 

"Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, ақша-кредит саясатының трансмиссиялық тетігінің ұсыныс күйзелісіне әсері шектеулі, ал инфляцияның бұл өзгерістерге бейімделуі сөзсіз. Осы тәжірибені негізге ала отырып, Ұлттық Банк өз шешімімен инфляциялық күтулердің артуына байланысты сұраныс тарапынан болатын тәуекелдерге көбірек ден қояды", — деп атап өтті Ұлттық Банкте.

 

 

2021 жылғы маусым қорытындысы бойынша жылдық инфляция 7,9% – ды (2021 жылғы мамырда-7,2%) құрады. Тәуекелдерді іске асыру аясында инфляцияның барлық құрамдауыштарының өсуі байқалды. Жазғы айларға тән емес, бағаның 1,1 жылғы маусымда 2021% - ға өсуі 2009 жылдан бастап осы ай үшін ең жоғары мән болып табылады.

 

 

Азық-түлік инфляциясы ағымдағы маусымда 10,6% - ға дейін жеделдеді және жалпы инфляцияға негізгі үлес қосуды жалғастырды. Бұл көкөністердің, атап айтқанда картоп, сәбіз және қызылшаның күрт қымбаттауына байланысты. Бұл өсім рекордтық болып табылады және тек Қазақстанда ғана емес, көршілес елдерде (Ресей, Өзбекстан, Тәжікстан) байқалады. Азық-түлік бағасының өсуі бүкіл әлемде байқалады. ФАО азық-түлік бағаларының индексі (БҰҰ Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы) 2021 жылғы маусымда жылдық мәнде 33,9% - ға өскенін көрсетті.

 

 

Инфляцияның азық-түлік емес құрамдауышы кейінге қалдырылған сұраныс әсерінің тәуекелдерін іске асыру аясында 2021 жылғы маусымда 6,9% - ға дейін жеделдеді. Өндірушілер бағасының өсуі және сұраныстың тұрақты қалпына келуі жағдайында бензин бағасының жылдық өсу қарқынын жеделдету жалғасты. Қайта қалпына келтірілген тұтынушылық сұраныс киім, аяқ киім, автомобильдер, тұрмыстық техника мен жиһаздың қымбаттауына ықпал етті. Азық-түлікке жатпайтын тауарларға қосымша проинфляциялық қысым сауда әріптес елдердегі инфляцияның жеделдеуі және шикізат пен аралық материалдарға әлемдік бағаның өсуі жағдайларында импорттық жеткізілімдер бағасының өсуіне әсер етеді.

 

Маусым айында халыққа ақылы қызметтер бағасының жылдық өсуі 5,6%- ды құрады , бұл реттелетін де, реттелмейтін де қызметтердің қымбаттауымен байланысты болды. Әуе көлігі қызметтеріне, туристік қызметтерге (санаторийлер, демалыс үйлері, шетелге сапарлар), жеке күтім қызметтеріне және тұрғын үйді жөндеу қызметтеріне бағалардың жылдық өсуі байқалады.

 

Халықтың инфляциялық күтулері тұрақсыз болып қалуда. Маусым айында сандық бағалау бір жылға алға артып, 7,3% - ды құрады.  Өткен айда бағаның өте жоғары өсуін байқаған респонденттердің үлесі тарихи максимумға жетіп, 59% – ға дейін өсті (мамырда-49%). Сондай-ақ, бір ай бұрын азық-түлік бағасының өсуін атап өткен респонденттердің үлесі 87% - ға дейін өсті.

 

Экономиканың нақты секторындағы жағдайдың жақсаруы жалғасты. 2021 жылдың бірінші жартыжылдығында нақты ЖІӨ өсімі жылдық мәнде 2,2% - ды құрады. Шикізат нарықтарындағы әлемдік бағалардың өсуі және карантиндік шектеулердің жұмсаруы аясында экономика қалпына келтірілуде. 2021 жылғы қаңтар — маусымда тұрақты өсуді өңдеу өнеркәсібі, сауда, құрылыс, ақпарат және байланыс, ауыл шаруашылығы салалары көрсетті. Ұлттық Банктің кәсіпорындарды зерттеу нәтижелері нақты сектордағы көңіл-күйдің жақсарғанын көрсетеді. Мәселен, 2021 жылғы маусымда іскерлік белсенділік индексі 0,5 пунктке ұлғайып, 51,6 – ны құрады (2021 жылғы мамырда-51,1). Инвестициялық белсенділіктің төмендеу қарқыны баяулайды. 2021 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша негізгі капиталға инвестициялардың құлдырауы бірінші тоқсанда 9,6% - ға төмендеген кезде 1,8% - ды құрады.

 

Халықтың тұтыну белсенділігінің едәуір қалпына келуі айтарлықтай проинфляциялық қысымға ұшырайды. 2021 жылдың бірінші жартыжылдығында бөлшек тауар айналымы бірінші тоқсанда 1,2% - ға (г/г) қысқарғаннан кейін 7,6% - ға (г/г) өсті. Бөлшек тауар айналымы құрылымында азық-түлік емес тауарлардың тауар айналымы жедел қарқынмен өсуде. Үй шаруашылығын тұтынудың өсуіне халықтың табысының өсуінің оң қарқыны және тұтынушылық мақсаттарға несие берудің айтарлықтай өсуі қолдау көрсетеді. Фискалдық ынталандыру аясында ішкі сұраныстың қалпына келуі тұтыну импортының айтарлықтай өсуіне әсер етеді. 2021 жылдың бес айында тұтыну тауарларының импорты 4,7 млрд АҚШ долларына дейін өсті, бұл 2019 жылдың эпидемия алдындағы деңгейінен 30,4% - ға жоғары.



"Базалық мөлшерлеменің өзгеруінің экономикаға әсер ету артта қалуын және инфляцияның 2021 жылдың соңына дейін 4-6% нысаналы дәлізден тыс күтілетін болуын ескере отырып, Ұлттық Банктің базалық мөлшерлеме бойынша кейінгі шешімдері инфляцияның 2022 жылы нысаналы дәлізге кіруін ескере отырып қабылданатын болады", — деп хабарлады ҚР ҰБ.

 

2021 жылғы қыркүйектегі болжамдық раундтың қорытындысы бойынша Ұлттық Банк проинфляциялық факторлар өскен жағдайда ақша-кредит жағдайларын одан әрі қатайту жөнінде шаралар қабылдауға дайын.

 

2021 жылдың екінші жартыжылдығында өткен жылдың шілде және тамыз айларында азық-түлік инфляциясының маусымдық төмен базасы, сондай-ақ кейінге қалдырылған сұраныс әсерін іске асыру аясында инфляцияны одан әрі жеделдетуге болады.

 

ҚР ҰБ Ақша-кредит саясаты комитетінің базалық мөлшерлеме бойынша кезекті жоспарлы шешімі 2021 жылғы 13 қыркүйекте Нұр-Сұлтан уақыты бойынша сағат 15:00-де жарияланады, деп қорытындылады Ұлттық Банк.


 

Сондай-ақ мынаны оқыңыз: Қазақстанның Ұлттық Банкі базалық мөлшерлемені 9,00% деңгейінде сақтап қалды



Қарау саны: 1374
Сақталған: 09.12.2022




Таратылымға жазылу

Сайттың саясаты
Сайт материалдарымен жұмыс жасаған кезде дереккөзге міндетті түрде гиперсілтеме жасай отырып, мәтінді пайдалануға рұқсат беріледі. Сайттың редакциясы мақалалар авторларының пікірімен әрқашан келісе бермейді.


     



©2020 Барлық құқықтар сақталған.




... күте тұрыңыз

Хорошая погода, не так ли?

Таратылымға жазылу


Операция сәтті аяқталды.



ҚАТЕ!